Przepuklina to stan, w którym dochodzi
do uwypuklenia jakiegoś narządu, tkanki, w całości lub częściowo poza
swoje prawidłowe, anatomiczne położenie. Opisuje więc wszystkie
sytuacje, kiedy narząd, przeważnie na skutek zmniejszenia wytrzymałości
jam ciała, uwypukla się i przemieszcza.
Termin ten funkcjonuje w
wielu dziedzinach medycyny. Laik może być więc trochę zdezorientowany,
jak się ma przepuklina np. dysku międzykręgowego do przepukliny
pachwinowej. Czy jest to ta sama choroba?
Najczęściej z takim
schorzeniem ma do czynienia chirurg, kiedy dochodzi do powstania
przepuklin brzusznych. Wprawdzie rzadziej, lecz z podobnym problemem
może się też zetnąć neurolog - przepukliny mózgowe, oponowe, ortopeda -
przepukliny krążków międzykręgowych (tzw. dysków) czy gastrolog -
przepukliny okołoprzełykowe.
Jak rozpoznać przepuklinę? Zazwyczaj nie bywa to trudne. Każdy, kto ma
jakiekolwiek uwypuklenie w miejscach typowych dla przepuklin, powinien
podejrzewać u siebie tę dolegliwość i zgłosić się do lekarza.
Na
początku bywa to tylko drobne i niewielkie uwypuklenie, które pojawia
się podczas kaszlu czy śmiechu, znikające podczas normalnego, spokojnego
oddychania. Z czasem jednak uwypuklenie powiększa się i pojawia się
coraz częściej, by pozostać już na stałe.
Każdy, kto ma przepuklinę, powinien
pamiętać, że nie jest to tylko defekt kosmetyczny. Jest to także
potencjalne zagrożenie wystąpienia groźnych powikłań. Niebezpieczny
mianowicie jest stan, który nazywamy uwięźnięciem przepukliny. Jest to zaciśnięcie worka przepuklinowego z zawartością
(najczęściej jelitami) w obrębie wrót przepukliny. Zaciśnięcie to
powoduje przerwanie pasażu jelitowego. Objawia się wzdęciem i bólem
brzucha. Następnie dochodzi do zaburzenia ukrwienia jelit, a później ich
martwicy.
Rozpoznanie uwięźnięcia
przepukliny nie jest na ogół trudne. Tam, gdzie dotychczas znajdowała
się znikająca i pojawiająca się przepuklina, powstaje żywobolesny guz.
Skóra na nim ulega przeważnie zaczerwienieniu, jest bardziej ucieplona.
Po pewnym czasie chory zaczyna się skarżyć na wzdęcia i ból brzucha,
nudności, wymioty, nie może oddać gazów i stolca. Dochodzi do
przyspieszenia tętna, w obrazie morfologii zaś do leukocytozy. Te
wszystkie objawy składają się na obraz niedrożności mechanicznej jelit.
Stan ten stanowi nagłe i niezwykle groźne niebezpieczeństwo dla zdrowia
chorego i wymaga w trybie pilnym interwencji chirurgicznej.
